Jak interpretować parametry samochodowej anteny CB?

Wielu początkujących użytkowników CB staje przed dylematem jaką antenę CB zakupić. Sprzedający i producenci zasypują nas licznymi parametrami - mało kto jednak wie, jak tak naprawdę należy te parametry interpretować. Bardzo często słyszę od Klientów, że wybierają antenę ponieważ producent deklaruje 1000W mocy i zysk 4 dB - całkowicie pomijając długość anteny, jej typ oraz kraj pochodzenia. Niestety te parametry są najmniej istotne, co wyjaśnię w dalszej części tego krótkiego artykułu.


Podpowiem na co należy zwrócić uwagę, by nie być zawiedzionym sprzętem ze "świetnymi parametrami" w cenie średniej jakości koniaku.

Kraj pochodzenia

Bardzo istotna cecha anteny, która przeważnie przesądza o jakości wykonania sprzętu CB. Najbardziej cenione anteny produkowane są we Włoszech (Lemm, Sirio, Midland, Sirtel, Sigma) - właśnie ze względu na jakość wykonania, a co za tym idzie -  bezawaryjność.

Zdecydowanie odradzam anteny chińskiej produkcji - nie dość, że parametry anteny są przeważnie nierzetelnie opisane (papier przyjmie wszystko), to często poprawne zestrojenie chińskiej anteny graniczy z cudem. Całości dopełnia skandaliczna jakość wykonania, a co za tym idzie bardzo wysoka awaryjność.

Długość anteny

Tak naprawdę najistotniejszy parametr anteny. Zależność jest prosta - im dłuższa antena tym lepszy zasięg odbioru i nadawania. Im dłuższa antena tym lepszy stosunek sygnał użyteczny/szum. To nieprawda, że krótka antena zbiera mniej zakłóceń. Static (szum) jest bardzo zbliżony dla anteny 200cm i dla anteny 30cm. Różnica polega na tym, że antena 30cm praktycznie nie zapewnia żadnego sygnału użytecznego na odległości większej niż kilometr, a antena 200cm pozwala na komfortową łączność na odległość 10km.

Antena długa odbiera  każdy sygnał głośniej i wyraźniej niż antena krótsza. Stąd jest wyraźna różnica w pracy anteny 150cm i 100cm.
Nie należy też popadać w skrajność - różnica między antenami rzędu 5 centymetrów jest pomijalna i nie powinna decydować o końcowym wyborze anteny.

Komfortową łączność (odbiór i nadawanie) zapewniają anteny o długości 150cm i więcej.

Zasięg anteny

Bardzo kontrowersyjny parametr, ponieważ na zasięg wpływa wiele czynników (przeciwwaga, ukształtowanie terenu, propagacja, przeszkody terenowe, zakłócenia przemysłowe itd. itp.) i nie można jednoznacznie określić minimalnego i maksymalnego zasięgu.

W ramach ciekawostki, łączność z krótkiej anteny helikalnej 45cm na odległość 65 kilometrów (dzięki dobrym warunkom - wysokość nad poziomem morza):
http://www.youtube.com/watch?v=BHMQaZtxN_k

W ofertach sklepu podaję zasięg maksymalny w normalnych warunkach (trasa, płaski teren) - przykładowo dla Sirio ML-145 142cm 17 kilometrów. Zasięg średni przy tej antenie w trasie wynosi ok. 10 kilometrów.

Generalnie można przyjąć, że antena 1,5m zapewni zasięg w bardzo dobrych warunkach na ok. 15km, antena 2m ok. 20km, a antena 100cm ok. 10km (10cm - 1km zasięgu). Oczywiście jest to uogólnienie skierowane do początkujących w temacie, by zobrazować czego mniej więcej można się spodziewać.

Należy pamiętać, że w praktyce zasięg średni jest ważniejszy (po włączeniu filtrów przeciwzakłóceniowych, ustawieniu blokady szumów, zmniejszenia czułości odbiornika RF Gain itd.).

Ważna uwaga - jeśli praktycznie zawsze oczekujesz zasięgu 10 kilometrów to metrowa antena raczej nie zapewni takiej łączności.


Stąd moja sugestia, by opisy cudotwórczych anten 30cm z deklarowanym zasięgiem 20 kilometrów traktować z pobłażliwością i uśmiechem.

Częstotliwość pracy

Pasmo CB (40 kanałów) obejmuje częstotliwość 26.960-27.405MHz. Przykładowo: antena, która wg deklaracji producenta skutecznie pracuje w zakresie 26-28MHz nie musi pracować lepiej od takiej, która jest dedykowana na 27MHz. Dla początkującego ważne, by antena pracowała w częstotliwości 27MHz - czyli umożliwiała pracę na 40 kanałach (tyle ile ma 99% radii CB).

 

Długość fali (1/4 fali, 1/2 fali, 5/8 fali itd.)

Jest to kolejny mało istotny parametr w antenach samochodowych. W praktyce wszystkie anteny samochodowe to anteny 1/4 fali skrócone cewką dopasowującą.

Część producentów (np. President) deklaruje w niektórych antenach lambda 6/8 czy 7/8 - nie ma to jednak znaczenia i nie powinno to decydować o wyborze anteny. 


Parametr ten ma znaczenie przy antenach bazowych (stacjonarnych), gdyż wpływa realnie na zasięg odbioru i nadawania. Przykładowo antena 3/4 fali bardzo dobrze sprawuje się w łącznościach międzynarodowych (korzystając z fali odbitej), a antena 5/8 będzie lepiej sprawować się w łącznościach lokalnych (fala przyziemna).

 

Moc

Antena jest elementem pasywnym – parametr mocy   nie ma nic wspólnego ze sprawnością i czułością anteny.

Parametr mocy określa z jaką mocą możemy nadawać, by nie uszkodzić anteny. Nic więcej. Antena o większej wartości parametru mocy nie będzie nadawać dalej czy lepiej.
 
Standardowo radia posiadają moc 4W. Jak na dłoni widać, że antena z deklarowaną mocą 1000W nie jest w niczym lepsza od anteny z deklarowaną mocą 100W.

W ramach ciekawostki dodam, że chińska antena Sunker Elite 116 z deklarowaną mocą 400W usmażyła się już przy 100 watach - kolejny dowód na to, że chińskie produkty mają niewiele wspólnego ze specyfikacją.

 

Zysk anteny (zysk energetyczny)

Kolejny mityczny parametr, który śmiało można pominąć przy czytaniu specyfikacji anten samochodowych. Część producentów (specjalizują się w tym Chińczycy oraz firma President) podaje wyimaginowany parametr zysku anteny w stosunku do anteny izotropowej (dBi). Nie spotkałem się jeszcze, by producent anteny samochodowej podał jej zysk w stosunku do wzorcowej anteny dipolowej. Nie wchodząc w szczegóły - zysk 6 decybeli dla anteny 150cm to jakiś okrutny żart - mniej więcej taki sam parametr zysku posiadają anteny bazowe 5/8 fali o długości 600cm i więcej. Antena 150cm z deklarowanym zyskiem 6dBi nie będzie skuteczniejsza od anteny 200cm z deklarowanym zyskiem 3dBi.

Najlepsi producenci anten samochodowych (czyli np. Sirio czy Sirtel) nigdy nie podają tego parametru w specyfikacji produktu.

Na koniec jeszcze kilka słów o kultowych "szklanych cewkach", "sprężynkach", "wzmacniaczach w antenie" i innych rarytasach. Szklana cewka okazuje się być plastikową osłoną - czyli niczym się nie różni od czarnego plastiku. Mało tego - typowa dla takich anten jest nieszczelność obudowy i zbieranie się w niej wody. Nie jest to wzmacniacz anteny jak niesie wieść gminna - jest to po prostu obudowa cewki. Podobnie jak wszelkie sprężyny - jest to element zainstalowany typowo dla poprawy czy też urozmaicenia wyglądu i nie ma nic wspólnego z lepszym nadawaniem czy odbiorem.

Reasumując - przy wyborze anteny należy zwrócić uwagę przede wszystkim na:
- długość anteny
- kraj pochodzenia (jakość wykonania).

Moc, zysk energetyczny czy długość fali to naprawdę mało istotne parametry - na dodatek podatne na przekłamania w specyfikacji.